- Het drinken van speciaalbier kent een dalende trend
- Alcoholvrij bier breidt nog steeds uit en is steeds
normaler in het dagelijkse leven. - Er zijn nu zelf brouwers die een graantje mee willen pikken van de alcoholvrije trend.
Welke trends zijn er nu gaande?
In Nederland is het biergebruik de afgelopen jaren geleidelijk afgenomen, een trend die sterk samenhangt met veranderende consumentengewoonten en een groeiende focus op gezondheid. Steeds meer Nederlanders kiezen voor alcoholvrije of laag-alcoholische alternatieven, terwijl ook jongere generaties minder vaak naar traditionele cafés of bars gaan. Deze trend wordt versterkt door bewustwordingscampagnes over alcoholconsumptie, de populariteit van sportieve en gezonde levensstijlen, en de opkomst van nieuwe sociale ontmoetingsvormen, zoals thuisborrels en evenementen waar alcohol minder centraal staat. Brouwerijen spelen hierop in door te investeren in innovatieve producten zoals alcoholvrij bier, speciaalbieren met lagere percentages en nieuwe smaakcombinaties om een breder publiek aan te spreken. Een grappig voorbeeld betreft natuurlijk de Berliner Weisse.
Ook wereldwijd zijn er een vergelijkbare trends zichtbaar, hoewel de mate van afname per regio verschilt. In West-Europa en Noord-Amerika ligt de consumptie van traditioneel bier onder druk, mede door een toenemende voorkeur voor wijn, cocktails of alternatieve dranken zoals hard seltzers. Tegelijkertijd zien opkomende markten in Azië en Latijns-Amerika nog steeds een groei in bierconsumptie, maar daar wordt de trend van verantwoord drinken en premiumisering steeds belangrijker. Wereldwijd lijken consumenten steeds meer waarde te hechten aan kwaliteit, beleving en gezondheid, waardoor de massaconsumptie van standaardbieren afneemt en nicheproducten en alcoholvrije opties terrein winnen.
Drinkgewoontes van Millenials en Gen Z
Jongeren, met name Generatie Z en jongere millennials, drinken gemiddeld minder bier dan eerdere generaties. Een belangrijke reden is de groeiende aandacht voor gezondheid en welzijn. Alcohol wordt steeds vaker gezien als iets dat invloed heeft op sportprestaties, slaap en mentale gezondheid. Daardoor kiezen jongeren vaker voor alcoholvrije dranken, laag-alcoholische opties of alternatieven zoals hard seltzers en cocktails. Daarnaast speelt sociale media een rol: een gezonde levensstijl, fitness en “mindful drinking” zijn populairder geworden, waardoor overmatig alcoholgebruik minder aantrekkelijk of sociaal wenselijk wordt.
Daarnaast veranderen ook de sociale gewoonten van jongeren. Waar bier vroeger sterk verbonden was met cafés, studentenverenigingen en uitgaan, besteden veel jongeren hun vrije tijd tegenwoordig op andere manieren, zoals festivals, sport, gaming of sociale activiteiten waarbij alcohol minder centraal staat. Ook is het aanbod van drankjes veel diverser geworden: naast bier zijn er tegenwoordig veel meer keuzes, zoals speciaalcocktails, hard seltzers, alcoholvrije bieren en smaakvolle frisdranken. Hierdoor verschuift de voorkeur van een traditioneel “biermoment” naar een bredere drankcultuur waarin bier nog maar één van de vele opties is.
“If I’m only going to have one or two drinks it might as well not have alcohol in it. But no hate to anyone else or how they view the topic!” – Een Gen-Z’er op Reddit
Welke brouwerijen spelen in op deze trends?
Steeds meer traditionele brouwerijen breiden hun portfolio uit door frisdrank- en mixerproducenten over te nemen, vooral om in te spelen op veranderende consumententrends. Met de dalende consumptie van bier en de groeiende vraag naar alcoholvrije, gezonde en premium dranken willen brouwerijen hun afhankelijkheid van bier verminderen en nieuwe groeipijlers creëren. Hieronder vind je een aantal voorbeelden van samenwerkingen en overnames welke in het recente verleden hebben plaatsgevonden.
Swinkels Belgium breidt uit.
De Nederlandse brouwerijgroep Royal Swinkels breidt zijn activiteiten in de markt voor premium frisdranken en mixers verder uit. Via zijn Belgische tak heeft het familiebedrijf het Belgische drankje Pomton aan zijn portfolio toegevoegd en neemt het daarnaast de distributie in België op zich van het Britse mixermerk Franklin & Sons. Pomton, een kant-en-klare mix van pompelmoessap en tonic die zijn oorsprong vindt in de Antwerpse horeca, wordt daarmee geïntegreerd in het assortiment van Swinkels. Franklin & Sons blijft echter een onafhankelijk Brits merk; Swinkels verzorgt enkel de import en verdeling op de Belgische markt. Met deze uitbreiding wil de brouwerijgroep inspelen op de groeiende vraag naar premium alcoholvrije dranken en mixers voor cocktails.
Brouwerij Omer Vander Ghinste en Gutlings
De West-Vlaamse familiebrouwerij Brouwerij Omer Vander Ghinste, bekend van het speciaalbier OMER. Traditional Blond, zet voorzichtig stappen buiten de klassieke biermarkt. Met het initiatief Gutlings verkent de brouwerij de snelgroeiende markt van alcoholvrije en functionele dranken. Gutlings is een bruisende frisdrank die zich richt op darmgezondheid en onder meer probiotische bacteriën en plantaardige vezels bevat. Het concept speelt in op de toenemende vraag van consumenten naar gezondere alternatieven voor traditionele frisdranken en alcoholische dranken. Door naast bier ook innovatieve alcoholvrije producten te ontwikkelen, probeert de brouwerij haar portfolio te verbreden en in te spelen op veranderende drinkgewoonten.
Samenwerkingen brouwerijen en frisdrankproducenten.
Waarom willen nou juist brouwerijen en brouwconglomeraten in deze trend springen door overnames en samenwerkingen? Door bestaande merken over te nemen, verkrijgen brouwerijen direct toegang tot bekende producten, distributienetwerken en productie-expertise, terwijl ze bovendien hogere marges kunnen realiseren met premium mixers en functionele dranken. Tegelijkertijd kunnen ze synergievoordelen benutten, zoals gedeelde logistiek, marketing en verkoopkanalen, waardoor innovatie sneller opgeschaald kan worden. Op die manier moderniseren brouwerijen hun aanbod en spelen ze effectief in op de evoluerende drankenmarkt.
LaTrappe ontdekt een limonade op zolder?
Een paar maanden nadat ik dit artikel op deze website had gezet kwam ik het nieuwsbericht tegen dat LaTrappe een oude frisdrankfles had gevonden en deze opnieuw in de markt ging brengen. Uiteraard net als het bier, geheel binnen de huidige marketinguiting van rust en eeuwenoude traditie. Mijn eerste reactie was: “Wat een ongelofelijke onzin zeg” en “Monniken die limonade maken? Ik geloof er niks van”. Dus ging ik op onderzoek uit!
LaTrappe zegt op haar site ongeveer het volgende:
Wist je dat de brouwwereld vlak na de Tweede Wereldoorlog kampte met een groot tekort aan grondstoffen? De situatie was zo nijpend dat zelfs werd overwogen om de brouwerij – tegenwoordig bekend als Bierbrouwerij de Koningshoeven – te sluiten. Om het verlies aan inkomsten op te vangen, werd er een slimme zijstap gemaakt: de oprichting van een limonadefabriek. De frisdranken die hier werden geproduceerd, verschenen op de markt onder de namen Ariston en Whist.
Dat is niet heel veel informatie om mee te starten maar laten we maar gewoon beginnen. Mijn onderzoek begint met de conclusie dat de limonadeflesjes van Ariston niet overeenkomen met de foto van de lopende band in de limonadefabriek. Dit begint dus al niet heel goed voor onze trappistenvrienden uit Brabant. Toen heb ik via de site Delpher gezocht op oude krantenartikelen met de termen “Ariston” en “Limonade” en wat denk je? Ze hebben gewoon gelijk die gekke monniken uit Berkel-Enschot. Zie de uitsnedes van de kranten hieronder:
Dagblad voor Noord-Limburg
29-08-1959
Nieuwe Tilburgsche courant
13-02-1964
Dan is natuurlijk de volgende vraag “Zijn de nieuwe limonades vergelijkbaar met die van net na de 2e wereldoorlog?” Als ik de ingrediëntenlijst van de nieuwe limonade bekijk, zie ik de volgende fruitsoorten:
Bloedsinaasappel – jeneverbes
Limoen – gember – vlierbloesem
Mango – mandarijn – kardemom
Bosbes – yuzu – citroengras
Wanneer zijn deze ingrediënten voor het eerst geïntroduceerd in Nederland? Zie hieronder. De ingrediëntenlijst was namelijk kort na de Tweede Wereldoorlog nog niet volledig beschikbaar. Overigens claimt La Trappe ook niet dat zij de limonade van toen hebben nagemaakt; ze geven duidelijk aan dat zij een limonade hebben ontwikkeld die aansluit bij de smaak van nu.
| Categorie | Ingrediënten | Introductie NL |
|---|---|---|
| Inheems (altijd aanwezig) | Jeneverbes, vlierbloesem, bosbes | Prehistorisch |
| Middeleeuwen / oud | Gember, limoen (via Europa), kardemom | ± 0–1500 |
| Vroegmoderne tijd (handel) | Sinaasappel/bloedappels | ± 1500–1700 |
| 19e eeuw | Mandarijn | ± 1800 |
| 20e eeuw (globalisering) | Mango, gecultiveerde bosbes | ± 1900+ |
| Zeer recent (culinair) | Yuzu, citroengras | ± 1980–heden |
Conclusie
Wanneer we starten met de limonade van La Trappe: de smaken zijn eigentijds, met een knipoog naar het verleden. Tegelijk voelt het marketingverhaal wat dun en weinig overtuigend. Daar staat tegenover dat je met deze producten wel een belangrijke pijler binnen de Nederlandse bierwereld steunt, en indirect ook de goede doelen die zij ondersteunen. Bovendien laat het ondernemerschap zien van LaTrappe. Of nou ja, eigenlijk dat van Swinckels…..
Ten tweede hebben we de overkoepelende terugval van bierconsumptie in Nederland. Persoonlijk gaat het mij aan het hart dat steeds minder mensen genieten van kwalitatief goed bier en in plaats daarvan kiezen voor suikerrijke drankjes. Tegelijkertijd bepalen de consumenten het aanbod op de markt en liegen de verkoopcijfers niet. De biermarkt is continu onderhevig aan verandering, en deze trend vormt daar geen uitzondering op. Misschien grijpt de jongere generatie weer naar deze mooie, schuimige drank zodra de prijzen van (speciaal)bier dalen. De tijd zal het leren. Tot die tijd mogen de oudere generaties het bier in leven houden – geen onaardige taak, lijkt mij. Proost!