Diep in de Limburgse heuvels stroomt een riviertje, zachtjes en kalm, genaamd De Gulp. Vanaf onze zuiderburen steekt hij onze grens over en verzet hij het water door tot het geklots in Gulpen te horen is. Hier strijk ik neer en loop ik via de parkeerplaats het plein op. Dit is de plaats van de wereldbefaamde Gulpener Bierbrouwerij en hier mag ik de komende dagen voor mijn StiBON opleiding vertoeven.
Gulpener bierbrouwerij: Een Geschiedenis
De Gulpener Bierbrouwerij werd opgericht in 1825 in het Zuid-Limburgse dorpje Gulpen door Laurens Smeets. Hij begon met bierbrouwen naast zijn boerderij en herberg, op een plek waar schoon bronwater uit de grond kwam – een essentieel ingrediënt voor goed bier. Wat begon als een kleinschalige dorpsactiviteit groeide al snel uit tot een familiebedrijf met een stevige reputatie in de regio.
Toen Laurens’ zoon, Jean Michel Smeets, het bedrijf overnam, breidde hij de activiteiten uit met een distilleerderij en wijnhandel. In 1896 werd de onderneming officieel een vennootschap, geleid door de volgende generatie Smeets. In de loop van de twintigste eeuw kwam het bedrijf in handen van de familie Rutten, die het vandaag de dag nog steeds runt. In 1966 introduceerde men als eerste in Nederland een volautomatisch brouwhuis – een vooruitstrevende stap in die tijd.
Onder leiding van Paul Rutten (de derde generatie Rutten) in de jaren tachtig kreeg de brouwerij een meer uitgesproken karakter. Hij introduceerde bieren die teruggrepen op oude Limburgse tradities, zoals het zuur-bittere Mestreechs Aajt. Zijn zoon, Jan-Paul Rutten, nam in 2015 het roer over en zette de duurzame koers van het familiebedrijf krachtig voort. In 2016 opende hij het Gulpener BrouwLokaal, een bierbelevingscentrum met een eigen microbrouwerij, smaakbibliotheek en horecagelegenheid.
Gulpener is al sinds de jaren negentig actief bezig met duurzaamheid. De brouwerij werkt nauw samen met lokale boeren die op verantwoorde wijze gerst, spelt en hop verbouwen. Ze gebruiken lokaal water uit hun eigen bron, maken geen gebruik van kunstmest of chemische bestrijdingsmiddelen, en streven ernaar om in 2030 volledig fossielvrij te zijn. Tijdens de rondleiding door de brouwerij merk je dat aan alles is gedacht om zo duurzaam mogelijk te brouwen. Iedere graad wordt gebruikt en nogmaals gebruikt in de brouwerij. Deze inzet werd bekroond met de Koning Willem I Prijs voor duurzaamheid en de opening van het meest duurzame brouwhuis van Europa in 2020.
Vandaag de dag staat Gulpener bekend als een onafhankelijke, eigenzinnige brouwer die trouw blijft aan zijn wortels, maar niet bang is voor innovatie. De brouwerij combineert bijna twee eeuwen ambacht met een duidelijke visie op de toekomst – lokaal, eerlijk en duurzaam gebrouwen bier voor liefhebbers die verder kijken dan het etiket.
De Grote brouwerij en de kleine brouwerij
Een bezoek aan deze brouwerij is zeker de moeite waard. Naast de grote moderne brouwinstallatie kan je namelijk ook ervaren hoe er op de kleine brouwinstallatie gebrouwen wordt. Uiteraard is de grote installatie voor de core-range bieren van Gulpener en worden op de kleine brouwinstallatie de proeven en kleinere oplagen gebrouwen.
De kleine installatie staat in de brewpub dus je kunt tijdens je biertje heerlijk genieten als de brouwmeesters aan de slag zijn in de brouwerij. Alles (behalve de bediening) is rondom te zien. Zo krijg je echt een beeld van de praktijk van het bierbrouwen.
De “kleine” brouwinstallatie
De groeitanks voor het gist in de grote brouwerij
De Bieren van de Brouwerij
De Gulpener Bierbrouwerij is een brouwerij die, zoals gezegd, zo duurzaam mogelijk wilt brouwen. Een van de concessies die zij doen is het gebruik van lokale granen en het gebruiken van lokaal geteelde hoppen van Fruitbedrijf Wouters in Reijmerstok. Dit klinkt als een kleinigheidje maar onderschat niet de impact van de grondstoffen op het brouwproces. De brouwmeester legt tijdens de rondleiding uit dat tijdens het maischen langere rusten benodigd zijn om de suikers uit de mout te krijgen. De vakmanschap spat er van af en je merkt dat ze hun installatie en grondstoffen heel goed kennen, laten we even kijken welke bieren ze hiervan brouwen.
Dit pils is gebrouwen zonder toevoegingen zoals rijst of mais. Dit resulteert in een pils met meer smaak.
Middels vriesdestillatie maakt Gulpener bierbrouwerij van een (niet commercieel verkrijgbaar) weizendoppelbock. Erg geschikt om een stoofpotje van te maken, het recept vind je hier
Tonen van karamel en chocolade in een lekkere zoet bockbier met een licht bittere afdronk.
Bekroond tot het lekkerste witbier van Nederland! Persoonlijk vind ik het een erg lekker bier die net even anders is dan de gebruikelijke witbieren. Door het gebruik van sinaasappelschil en korianderzaad krijg je een fris en doordrinkbaar bier dat erg lekker smaakt op het terras in Gulpen
Duurzaam bier brouwen
Duurzaamheid is een leuk begrip die wel meer brouwerijen gebruiken maar wat is nu eigenlijk duurzaamheid? En gebruikt de Gulpener Bierbrouwerij dit als marketingtruc of zijn dit echte pioniers?
Om dit te kunnen beantwoorden hoeven we niet heel ver te zoeken want op de gevel van de brouwerij pronkt de titel “meest duurzame brouwhuis van Europa”. Wat houdt dat in? Als sprekend voorbeeld: bij Gulpener hebben ze bedacht dat koken niet noodzakelijk is voor het eindproduct maar alleen dient om DMS uit het bier te halen. De andere redenen waarom we koken zoals aroma-extractie uit het hop, kan ook op veel lagere temperaturen. Zo hebben zij een manier bedacht om middels stoombellen de DMS uit het wort te halen waardoor de energieslurpende kook niet meer benodigd is!
Eindconclusie
De reis naar de Gulpener Bierbrouwerij in Gulpen was voor mij zeker de moeite waard. Doordat ik hier voor de les van mijn StiBON 2 opleiding was heb ik wellicht iets meer gezien van de brouwerij dan de gemiddelde toerist maar desalniettemin is het wat mij betreft nog steeds erg leuk!
In de omgeving is een prachtige wandeling te maken die je door de Limburgse heuvels brengt en langs de hopvelden in Reijmerstok waar de hoppen uit de brouwerij vandaan komen. Terug aangekomen in Gulpen kan je dan snel afkoelen bij het brouwlokaal.
De bierkaart is goed en dan met name door de variëteit aan bieren. Naast de core-range van Gulpener zijn er ook bieren te proeven die gebrouwen zijn met andere brouwerijen. Zo heb ik de ‘Rocking on Sunshine’ gedronken, een heerlijke American Wheat ale die in samenwerking met Rock City Brewing uit Amersfoort is gebrouwen. Maar ook de Mestreechs Aajt, een verfrissend amberkleurig bier van spontane gisting doet het erg goed op het mooie terras van de brouwerij.
Kortom: heb je even? Dan gewoon gaan!
.