A pint, a jar or a bevvy; tijd voor een duik in de Engelse biercultuur
Waarom een blog over deze biercultuur?
In de bierwereld zijn bepaalde bierlanden die bij iedereen bekend zijn. Onze zuiderburen met hun smaakvolle bieren met veelal een uitgesproken gistprofiel. Aan de oostzijde drinkt Duitsland iedere oktober – eigenlijk september want oktoberfest eindigt in de eerste week van oktober – de nodige litertjes weg. Aan de andere zijde van het grote water ligt de V.S. waar vele liters aan hoppige bieren gebrouwen worden die hun weg onze kant op vinden. Zijn er nog andere bierlanden die we zijn vergeten? Naar mijn mening wel! Engeland is een veel te vaak vergeten bierland met een rijke biercultuur. In eerste instantie staat Engeland – en Ierland- bekend om de kwantiteit van de bierconsumptie in plaats van de kwaliteit. Dit is simpelweg maar één kant van het bierige eiland en ik ga je laten zien welke schuimende geheimen hier nog meer bewaard worden.
Het Engelse bier en haar cultuur in een notendop.
In deze blog wordt met Engeland puur het voormalige koninkrijk bedoeld. Dit is dus zonder Schotland, Noord-Ierland, Wales en Ierland. Natuurlijk behandel ik deze landen ook nog wel een keer maar dat is niet in deze blog, Engeland dus!
CAMRA
Engeland is altijd een eigenzinnig eiland geweest. Dat geldt eigenlijk voor de bieren en de biercultuur ook. Zo zijn de Engelse vrij laat begonnen met het gebruik van hop en werden de meeste litertjes gedronken in de pub en niet thuis. Door de opkomst van het populaire pils werd het traditionele bier – Wat vaak een bovengistende lichte ale was – steeds minder gedronken. Om de traditionele bieren te redden van een roemloze ondergang is in 1973 de Campaign for Real Ale opgericht (CAMRA). CAMRA zet zich in voor het behoud van traditioneel gebrouwen bier dat nagist op vat (cask-ales) of fles en zonder extra koolzuur of stikstof wordt geserveerd. Daarnaast zet CAMRA zich in voor het behoud van de onafhankelijke pubs en daarmee het sociale en culturele erfgoed. CAMRA publiceert ieder jaar een gids – de ‘Good beer Guide’ – met hierin een aanbeveling aan pubs die Real Ale serveren.
De inspanningen van CAMRA zijn niet voor niks want op de site zijn al meer dan 10.200 losse Real Ales en meer dan 3.400 brouwerijen geregistreerd!
Pub (Public House)
Wanneer je denkt aan Engeland dan krijg je direct een beeld van een gezellige kroeg met een bar waarop een prachtige rij aan handpompen staat te lonken. Iedere handpomp is voorzien van een taplens met hierop de brouwerij en het biertype wat met pure spierkracht van de ober uit het vat in de kelder getrokken wordt, zo je glas in. De ober zet de bierstang (Swan Neck) tegen de onderkant van je glas en schenkt met 3 tot 5 keer trekken het glas vol met je favoriete cask ale. Buiten hangt het houten uithangbord die middels een beeltenis van de pubnaam iedereen uitnodigt om binnen te komen voor een pint. De pub heeft in Engeland een belangrijke sociale functie. In het gebouw ontmoet iedere laag van de sociale ladder elkaar en de ouderen verzamelen hier om zich minder eenzaam te voelen. De pub organiseert evenementen zoals quizzen en live muziek en draagt zo bij aan de gemeenschapszin in een dorp en/of stadsdeel.
In het VK zijn er grofweg drie soorten pubs: tied houses, onafhankelijke pubs (free houses) en pubco-pubs. Een tied house is gebonden aan één brouwerij en moet vooral het bier van die brouwer schenken, wat zorgt voor minder keuze maar vaak een traditionele pubervaring. Een onafhankelijke pub of free house heeft geen verplichtingen en kan bier inkopen bij elke brouwer, waardoor het aanbod vaak diverser is met lokale, craft- en wisselende bieren. Een pubco-pub is eigendom van een pubbedrijf dat meestal zelf geen bier brouwt; deze pubs worden verhuurd aan uitbaters en zijn vaak (gedeeltelijk) gebonden aan vaste leveranciers, met een assortiment dat meestal tussen dat van een tied house en een free house in zit.
Echter zie je de lokale en onafhankelijk pub steeds meer verdwijnen. Door dalende consumptie van bier en door de schaalvoordelen van grote PubCompanies zoals Greene King of Weatherspoons, is het bijna niet meer uit te houden als onafhankelijke pub.
Brouwerijen
Hieronder heb ik een selectie van bijzondere brouwerijen opgenomen. Deze brouwerijen hebben een bijzondere geschiedenis of brouwen een bijzonder bier. Mijn selectie is wat traditioneel, uiteraard zijn er ook nog nieuwere en hippere brouwerijen op het eiland maar die worden hier niet behandeld.
Timothy Taylor’s
Ten westen van Leeds en ten noorden van Manchester ligt Keighley. In dit dorp is de Knowle Spring Brouwerij gelegen waar bier van Timothy Taylor’s wordt gebrouwen. Het is een – in 1826 opgerichte -onafhankelijke familiebrouwerij die brouwt met eigen bronwater, Golden Promise mout, Fuggles hop en fermenteert middels open fermentatie.
Fuller’s
Aan de oevers van de Theems ligt de Griffin Brewery van Fuller’s. Tegenwoordig onderdeel van de Japanse ‘Asahi Group’ en dus niet meer onafhankelijk. Opgericht in 1845 staat dit bier bekend om haar Extra Special Bitter en de jaarlijkse uitgave van haar Vintage Ale. Dit bier wordt ieder jaar gebrouwen middels een ander recept met andere soorten mout en hop. Deze jaarlijkse uitgave is een waar collecters Item geworden onder bierliefhebbers.
Adnam’s
Aan de kust van de Noordzee, in Southwold, ligt de Sole Bay Brewery van Adnam’s. De bieren die hier gebrouwen worden hebben een link met de zee en met de zeevaart. Adnam’s brouwt traditionele bieren en bieren die minder binnen de stijlkenmerken passen dan de bovengenoemde brouwerijen. Zo worden in de Pale Ales amerikaanse hopsoorten gebruikt.
“When a Yorkshireman finds a source of pure spring water, he doesn’t bottle it. He builds a brewery on it.”
– Timothy Taylor’s
Shepard Neame
Omringd door de hopvelden in Kent ligt The Shepherd Neame Brewery. Bij de brouwerij is een eigen waterbron gelegen waar het bier mee gebrouwen wordt. Wat deze brouwerij bijzonder maakt is dat er een oude moutmolen uit 1887 aanwezig is die nog steeds wordt gebruikt. Bekende bieren van deze brouwerij is de Bishop’s finger en de Master brew. Respectivelijk een Kentish Strong ale en een Kentish ale.
Morland Brewing (Old Speckled Hen)
Eigenlijk is deze brouwerij al onderdeel van de Greene King conglomeraat. Dit bedrijf is eigenaar van meerdere biermerken waaronder Greene King, Old Speckled Hen en Belhaven. Deze bieren worden gebrouwen in de Westgate Brewery in Suffolk. Tussen de kerk en het ziekenhuis van Bury St Edmunds – hoe poëtisch wil je het hebben – ligt de deze brouwerij.
Hier worden bieren gebrouwen met respect voor de oude stijlen maar ook met een nieuwe twist. Zo zie je dat er gebruikt gemaakt wordt van Galaxy-hop in een traditionele Golden Ale.
Old Speckled Hen was mijn eerste Engelse bier welke ik gedronken heb tijdens mijn stage in Clacton-On-Sea dus vandaar mijn liefde voor deze brouwerij.
Engelse Bierstijlen
Volgens het Biertypenboek van Derek Walsh zijn de volgende bierstijlen van Engelse komaf. Wil je meer weten over een desbetreffende bierstijl? Volg dan de link door op de bierstijl te klikken.
Kleur
Blond tot amber
Goud tot koper
Koper tot bruin
Bruin tot zeer donker
Roodbruin tot zeer donker
Donkerbruin tot zwart
Donker koper tot donker bruin
Donker roodbruin tot zwart
Goud tot koper
Goud tot donkerbruin
Amber tot bruin
Alcohol
3,4 – 4,5%
4,6 – 6,3%
4,0 – 6,0%
3,3 – 4,1%
4,5 – 6,5%
3,8 – 6,3%
4,5 – 6,3%
7,5 – 12,0%
5,0 – 7,5%
8,5 – 12%
6,0 – 9,0%
* ik wijk hier af van de beschrijving uit het boek van Derek. Ik zie Barley Wine en Old ale als twee verschillende typen. Derek geeft aan dat de twee bierstijlen historisch gezien gelijk waren maar gezien de recentere ontwikkelingen van de twee bierstijlen vernoem ik deze toch apart. Overigens maakt de Bierkeurmeestersgilde tevens onderscheid tussen de twee bierstijlen.
Ontwikkeling bierstijlen door wet en accijnzen
Zoals je kunt lezen in het bovenstaande overzicht zijn de Engelse bierstijlen niet heel hoog in alcohol, met uitzondering van Old Ale en Barley Wine. De reden hiervoor is de wijze waarop accijnzen geheven worden. Dit begint al in 1880 wanneer de ‘Inland Revenue Act’ van Minister President William Gladstone ervoor zorgde dat de belasting op bier bepaald werd op basis van het soortelijk gewicht (hierna: SG) vóór vergisting. Hiervoor werd dit gedaan op basis van het aantal kilo’s aan gebruikte mout. Het probleem hiermee is echter dat wanneer het mout van slechte kwaliteit was, de brouwers meer nodig hadden en zodoende ook meer belasting betalen. Door de heffing op SG betaalde de brouwers minder belasting op laag-alcoholische bieren en zodoende waren deze ook goedkoper te verkrijgen voor de consumenten.
Tijdens de 1e wereldoorlog voerde de overheid strenge maatregelen in tegen sterkte bieren. Een hoge alcoholgehalte werd namelijk gezien als slecht voor de arbeidsproductiviteit en oorlogsdiscipline.
Zo zie je dat lichtere bieren beter betaalbaar waren en dat hierdoor het drinkgedrag zich langzaam maar zeker aanpast aan de wet- en regelgeving. Dit zie je in meerdere landen, denk aan Duitsland en het Reinheitsgebot uit 1516. Ook Engeland is hier geen uitzondering op.
Natuurlijk is dit artikel slecht het topje van de ijsberg van de Engelse biercultuur. We hebben het nog niet eens gehad over belangrijke personen of het gerenommeerde Wye College, die vele hopsoorten heeft veredeld en commercieel beschikbaar heeft gemaakt voor zowel professionele als amateur bierbrouwers. De komende tijd wil ik hier meer aandacht aan besteden want mijn mening is dat deze biercultuur meer aandacht verdient dan nu het geval is. Naar mijn mening doet het Engelse bier en haar prachtige pubs niet onder voor de Duitse of de Belgische bierculturen. Er worden van oudsher bijzondere bieren gebrouwen die qua smaak veel meer te bieden hebben dan een snelle pint in de pub.
Brouwerij Hersbach 